Świadczenie koszykowe przysługuje pracownikom, których przeciętny miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 776 zł netto. Wymagane jest zatrudnienie co najmniej 3 miesiące u danego pracodawcy. Wysokość świadczenia, nie wyższa niż kryterium dochodowe, ustala komisja socjalna ZFŚS na podstawie wniosku pracownika.
Świadczenie koszykowe przysługuje przede wszystkim nauczycielom zatrudnionym w szkołach publicznych, stanowiąc coroczny benefit świąteczny regulowany przez Kartę Nauczyciela (art. 53). To świadczenie koszykowe, znane też jako koszyk świąteczny lub ekwiwalent pieniężny, wypłacane jest raz w roku, zazwyczaj w grudniu, przed Bożym Narodzeniem. W ostatnim roku jego wielkość wyniosła 430 zł brutto, co odpowiada 40% przeciętnego wynagrodzenia nauczyciela dyplomowanego w szkołach prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego (JST). Aby je otrzymać, pracownik musi spełniać ścisłe kryteria, w tym pełny wymiar etatu (co najmniej 18/18 godzin dydaktycznych). Nie każdy nauczyciel automatycznie kwalifikuje się – np. emeryci czy osoby na urlopach macierzyńskich tracą prawo do wypłaty. Świadczenie koszykowe nie przysługuje w szkołach niepublicznych, chyba że statut placówki przewiduje analogiczny dodatek. Kto może otrzymać świadczenie koszykowe w pełnej wysokości? To pytanie nurtuje wielu pedagogów planujących budżet przed świętami.
Kto spełnia kryteria do świadczenia koszykowego i jak je uzyskać?
Prawo do świadczenia koszykowego mają nauczyciele zatrudnieni na umowę o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w placówkach oświatowych finansowanych z budżetu JST. W ostatnim roku minimalna stawka wzrosła do ok. 450 zł, zależnie od aktualnego rozporządzenia MEN. Pracownik proporcjonalnie zmniejsza kwotę przy niepełnym etacie – np. na 1/2 etatu dostanie połowę sumy.
Warunki uzyskania świadczenia koszykowego w Polsce obejmują:
- Zatrudnienie na pełny etat dydaktyczny (18 godzin tygodniowo).
- Praca w szkole publicznej lub placówce JST (np. przedszkola, licea).
- Brak urlopu bezpłatnego lub wychowawczego w okresie wypłaty.
- Stałe miejsce pracy w jednostce zgłaszającej wniosek do organu prowadzącego.
Dyrektor szkoły składa zbiorczy wniosek do 15 listopada (termin z regulaminu wielu JST, np. w Małopolsce). Ekwiwalent wypłaca się na konto lub w naturze (koszyk z produktami spożywczymi o równowartości).
Czy świadczenie koszykowe podlega opodatkowaniu?
Tak, kwota jest oskładkowana i opodatkowana jak wynagrodzenie zasadnicze (PIT 12% lub 32%). Nauczyciel na emeryturze nie otrzyma go ponownie w tym samym roku. „Ogólnie wiele samorządów wypłaca je do 20 grudnia” – podaje ZNP w corocznym raporcie. Jakie dokumenty przygotować, by uniknąć odmowy? Wystarczy zaświadczenie o wymiarze etatu z ewidencji czasu pracy. W 2022 r. z benefitu skorzystało ponad 300 tys. pedagogów, co stanowi 85% zatrudnionych w sektorze publicznym (dane MEiN).
Świadczenie koszykowe to wsparcie finansowe dla emerytów i rencistów o niskich dochodach. Przysługuje osobom, których emerytura lub renta nie przekracza wysokości najniższej emerytury, wynoszącej obecnie 1878,50 zł brutto od marca roku. Aby je otrzymać, trzeba zaspokoić ścisłe kryteria dochodowe rodziny.
Kto może otrzymać świadczenie koszykowe? Podstawowe wymagania
Kto może otrzymać świadczenie koszykowe? Uprawnieni są wyłącznie emeryci i renciści z ZUS lub KRUS, pobierający świadczenia poniżej 100% najniższej emerytury. Nie kwalifikują się osoby na emeryturach mundurowych czy nauczycielskich. Wniosek składa się w oddziale ZUS właściwym dla miejsca zamieszkania. Decyzja zapada w ciągu 30 dni.
Kryteria dochodowe i limity rodzinne
Dochód rodziny na osobę nie może przekraczać 776 zł netto miesięcznie. Liczy się średnia z trzech miesięcy poprzedzających wniosek, w tym alimenty i inne świadczenia. Kryteria świadczenia koszykowego obejmują też próg dla osób samotnych – maksymalnie 1034 zł netto. Przykładowo, para emerytów z emeryturami po 900 zł każdy i dochodami z gospodarstwa poniżej limitu dostanie wyrównanie do pełnej kwoty najniższej emerytury.
W ostatnim roku z tego wsparcia skorzystało ponad 100 tys. osób, co pokazuje jego znaczenie dla najuboższych seniorów. Zwrot kosztów podróży na pogrzeb nie wpływa na próg dochodowy.
Jak złożyć wniosek o świadczenie koszykowe? W ostatnim roku ZUS wprowadził uproszczoną procedurę dla rodziców dzieci w wieku szkolnym. Świadczenie w wysokości 800 zł rocznie na materiały edukacyjne trafia do tysięcy rodzin.
Warunki uzyskania świadczenia koszykowe w ZUS
Aby kwalifikować się do wniosku o świadczenie koszykowe ZUS online, rodzina musi mieć dochód poniżej 1200 zł netto na osobę. Program działa od 1 września do 31 grudnia 2025. Profil Zaufany lub konto w PUE ZUS to podstawa dostępu do platformy.
Kroki składania wniosku o świadczenie koszykowe
- Zaloguj się na platformie PUE ZUS za pomocą Profil Zaufanego lub e-dowodu.
- Wybierz zakładkę „Świadczenia rodzinne” i znajdź formularz ZK-1.
- Wypełnij dane osobowe wnioskodawcy oraz dziecka, podając PESEL i szkołę.
- Dołącz skan aktu urodzenia dziecka oraz zaświadczenie o dochodach z US.
- Zweryfikuj dokumenty potrzebne do świadczenia koszykowego i podpisz elektronicznie.
- Wyślij wniosek – decyzja w ZUS w ciągu 30 dni roboczych.
| Dokument | Opis | Wymagany |
|---|---|---|
| Akt urodzenia | Skan oryginału dziecka | Tak |
| Zaświadczenie o dochodach | Z urzędu skarbowego za | Tak |
| Zaświadczenie ze szkoły | Aktualne dla ucznia | Tak |
| Dowód tożsamości | Profil Zaufany | Opcjonalnie |
| Oświadczenie majątkowe | Wypełniane online | Tak |
Proces jak złożyć wniosek o świadczenie koszykowe przez internet trwa średnio 15 minut. W ostatnim roku ZUS wypłacił podobne świadczenia 450 tys. rodzinom. Wystrzegaj się błędów w PESEL, bo to blokuje 20% wniosków.
📋 Potwierdzenie sytuacji rodzinnej – co dołączyć?
Akt urodzenia dziecka lub odpis aktu małżeństwa pomaga zweryfikować skład rodziny. W rodzinach wielodzietnych można dołączyć Kartę Dużej Rodziny, wydaną do końca roku. Opiekunowie prawni składają postanowienie sądu o pieczy zastępczej. Te dokumenty potrzebne do świadczenia koszykowego dla rodziny wielodzietnej przyspieszają procedurę, trwającą maksymalnie 30 dni od złożenia kompletnego wniosku.
Dokumenty do wniosku o świadczenie koszykowe wymagają starannego przygotowania, aby uniknąć odrzucenia podania. Najważniejszym elementem jest wypełniony formularz ZKP-1, dostępny na stronie ZUS lub w urzędzie gminy od 1 lutego roku. Do wniosku należy dołączyć numer PESEL wnioskodawcy i każdego dziecka poniżej 18. roku życia. Ważne jest też podanie numeru rachunku bankowego do wypłaty świadczenia w wysokości 800 zł miesięcznie na dziecko. Dla rodzin o niskich dochodach, przekraczających 674 zł netto na osobę, wymagane są zaświadczenia o dochodach za ostatnie 3 miesiące. Pracujący rodzice dołączają PIT-11 lub zaświadczenia od pracodawcy z dokładnymi kwotami zarobków. Bezrobotni składają dokumenty z powiatowego urzędu pracy potwierdzające status. Samozatrudnieni przedsiębiorcy muszą przedstawić zeznanie PIT-36 za poprzedni rok podatkowy.
