Estoński CIT to forma ryczałtowego opodatkowania dochodów spółek kapitałowych, wprowadzona w Polsce od 1 stycznia 2021 r. ustawą o zmianie ustawy o CIT. Z jej pomocą podatek płacony jest dopiero w momencie wypłaty zysków na rzecz wspólników, co odracza obciążenie podatkowe i wspiera reinwestowanie kapitału. Kto może skorzystać z estońskiego CIT? Przede wszystkim spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) oraz akcyjne (SA), pod warunkiem że nie są notowane na giełdzie i prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą w Polsce. Estoński model CIT (znany też jako estońskie opodatkowanie) wymaga spełnienia ścisłych kryteriów, by uniknąć klasyfikacji jako spółka holdingowa czy pasywna. W r. z tej opcji korzystało już ponad 22 tysiące podmiotów, co pokazuje rosnącą renomę wśród przedsiębiorców (dane Ministerstwa Finansów).
Kto może skorzystać z estońskiego CIT i jak to sprawdzić?
Korzystanie z estońskiego CIT jest dostępne dla podatników CIT, którzy nie stosują estońskiego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ani nie są spółkami komandytowymi (choć od 1 stycznia r. rozszerzono zakres na spółki komandytowe opodatkowane CIT). Spółka musi prowadzić pełną księgowość w formie ksiąg rachunkowych, co eliminuje małe podmioty rozliczające się ryczałtem. Wspólnicy – osoby fizyczne – nie mogą otrzymywać dywidend, należności licencyjnych czy odsetek w okresie ryczałtu (maksymalnie 4 lata, z możliwością przedłużenia o kolejne 4 lata od r.). Czy Twoja firma kwalifikuje się do tej formy? Podstawowym warunkiem jest brak powiązań kapitałowych: spółka nie może być zależna od innej spółki kapitałowej (udział powyżej 50%).
Główne warunki estońskiego CIT:
- Prowadzenie rzeczywistej działalności gospodarczej w Polsce (minimum 3% przychodów z eksportu usług nie dyskwalifikuje).
- Przychody z działalności operacyjnej muszą stanowić co najmniej 90% całkowitych przychodów (odsuńa pasywne dochody powyżej 10%).
- Brak korzystania z ulg podatkowych, np. IP Box, ulga B+R czy układowa restrukturyzacja.
- Zarząd spółki nie może być powiązany z wspólnikami-osobami fizycznymi (z wyjątkami dla jednoosobowych sp. z o.o.).
- Ewidencjonowanie transakcji z podmiotami powiązanymi i raportowanie w CIT-8E.
- Złożenie oświadczenia o wybraniu ryczałtu do 31 marca roku poprzedzającego.
Warunki estońskiego CIT – informacje
Wybranie estońskiego pod dochodowego spółek oznacza stawkę 25% (lub 20% dla małych podatników) od wypłacanych zysków, bez progresji podatkowej. Podatnik musi złożyć formularz CIT-8E do końca 3. miesiąca po roku podatkowym. Przykładowo, spółka z przychodami 10 mln zł, reinwestująca cały zysk, nie płaci CIT przez lata estońskie – oszczędność nawet do 19% w porównaniu ze standardowym CIT (dane symulacyjne na podstawie stawek r.). (Co jeśli spółka ma zagranicznych wspólników? Możliwe, ale wymaga analizy umów o omijaniu podwójnego opodatkowania).
Pytania czytelników:
Czy estoński CIT jest dla startupów? Tak, jeśli spełniają warunki operacyjne.
Jak zrezygnować z estońskiego CIT? Bezpłatnie, z 3-miesięcznym wyprzedzeniem.
| Cecha | Estoński CIT | Standardowy CIT |
|---|---|---|
| Moment opodatkowania | Wypłata zysku | Dochód roczny |
| Stawka | 25% (20% dla małych) | 19% / 9% |
| Księgowość | Pełna obowiązkowa | Zależna od wielkości |
| Okres obowiązywania | Max 8 lat | Bez limitu |
Estoński CIT to innowacyjny model opodatkowania dochodów przedsiębiorstw, wprowadzony w Polsce w 2021 rokuinspirowany estońskim systemem podatkowym. Estoński CIT warunki i wymagania skupiają się na zwolnieniu z podatku zysków reinwestowanych w firmę. Przedsiębiorcy mogą odroczyć opodatkowanie do momentu wypłaty dywidend.
Estoński CIT – kto może skorzystać?
Aby wybrać estoński ryczałt, spółka kapitałowa musi spełniać ścisłe kryteria. Podatnik musi prowadzić rzeczywistą działalność gospodarczą, bez bycia spółką komandytową czy holdingową. Przychody nie mogą przekraczać 100 mln euro rocznie, a spółka nie może mieć strat z lat ubiegłych. Brak transakcji z podmiotami powiązanymi powyżej 50% przychodów to ważny wymóg. Kapitał zakładowy nie może pochodzić od osoby fizycznej w ponad 50%.
Wymagania formalne dla estońskiego modelu CIT
Zgłoszenie do estońskiego CIT następuje do końca drugiego miesiąca roku podatkowego. Okres rozliczeniowy trwa 4 lata, z możliwością przedłużenia o kolejne 4. Stawka podatku wynosi 10% dla małych podatników (przychody poniżej 2 mln euro) lub 25% dla pozostałych przy wypłacie zysków. Estoński CIT wymaga rezygnacji z ulg podatkowych, jak IP Box czy badania i rozwój. Kontrola skarbowa może sprawdzić spełnienie warunków nawet po latach.
Przedsiębiorcy z branż usługowych, produkcyjnych czy IT często wybierają ten system ze względu na cash flow. Przykładowo, firma z obrotem 5 mln zł reinwestująca 80% zysku omija podatku bieżącego, płacąc dopiero przy dystrybucji. To rozwiązanie faworyzuje rozwój, ale wymaga dyscypliny finansowej.
Kto zyskuje najwięcej na estońskim modelu?
Firmy reinwestujące zyski nie płacą CIT od osiągniętych dochodów. Kiedy estoński CIT się opłaca, podstawowe są niskie dywidendy i szybki rozwój. W ostatnim roku z tego systemu korzystało ponad 78 tys. podmiotów według informacji Ministerstwa Finansów.
Cechy świetnych kandydatów do estońskiego CIT
Korzyści estońskiego systemu podatkowego obejmują prostotę i oszczędności. Przedsiębiorcy oszczędzają nawet 9 punktów procentowych podatku w porównaniu do klasycznego CIT.
Firmy, dla których można wdrożyć estoński podatek:
- Startupy technologiczne z wysokimi nakładami na R&D.
- Spółki handlowe reinwestujące w zapasy.
- Firmy usługowe IT bez wypłat dywidend.
- Producenci maszyn z ekspansją zagraniczną.
- Przedsiębiorstwa budowlane finansujące nowe projekty.
- Spółki konsultingowe o niskiej stopie wypłat zysku.
- Mikroprzedsiębiorstwa z obrotem do 2 mln euro rocznie.
Estoński CIT nie wymaga prowadzenia ewidencji kosztowej, co upraszcza księgowość. Ryczałt estoński od zysków działa tylko przez 4 lata z możliwością przedłużenia. Wybranie zależy od struktury własnościowej i planów dywidendowych.
| Parametr | Estoński CIT | Standardowy CIT |
|---|---|---|
| Podatek od zysku | 0% (do wypłaty) | 9-19% rocznie |
| Stawka dla małych | 10% | 9% |
| Księgowość | Uproszczona | Pełna |
| Okres obowiązywania | 4 lata | Brak limitu |
Minimalne wymogi kapitałowe i zatrudnienie w estońskim CIT określają podstawy dla spółek chcących skorzystać z tego nowoczesnego modelu podatkowego. Estoński CIT, znany też jako e-CIT, pozwala na zerową stawkę podatku od reinwestowanych zysków, co przyciąga inwestorów z UE. Od 1 lutego r. próg wejścia się obniżył.
⚡ Jakie są minimalne wymagania kapitałowe dla estońskiego CIT?
W spółkach z o.o. (OÜ), najpopularniejszej formie dla estońskiego CIT, minimalny kapitał zakładowy wynosi obecnie zaledwie 0,01 EUR. Ta zmiana, wprowadzona r., zastąpiła dawny wymóg 2500 EUR, ułatwiając rejestrację zagranicznym przedsiębiorcom. Kapitał musi być wniesiony gotówką lub aportem, a spółka uzyskuje pełną zdolność prawną po wpisie do rejestru. Dla grup kapitałowych stosujących estoński model, substancja gospodarcza wymaga udokumentowania rzeczywistej aktywności w Estonii.
Zatrudnienie jako podstawa substancji w estońskim systemie CIT
Wymogi zatrudnienia w estońskim CIT skupiają się na potwierdzeniu realnej obecności spółki. Nie ma sztywnego minimum etatów, ale organy podatkowe oczekują co najmniej jednego pracownika na pełny etat (FTE) w Estonii przez minimum 183 dni w roku obrotowym. Lokalny dyrektor rezydent lub biuro z personelem to przydatne rozwiązanie dla uniknięcia klasyfikacji jako spółka pocztowa. Przykładowo, r. ponad 20 tys. firm korzystało z e-CIT, z czego wiele utrzymywało skromne załogi po 1-2 osoby. Estoński podatek dochodowy od osób prawnych premiuje takie struktury, gdzie wynagrodzenia lokalnych pracowników są kosztem przed dystrybucją zysków.
Obowiązkowe zatrudnienie w estońskim modelu CIT może być spełnione przez umowy z estońskimi agencjami kadrowymi. Koszt takiego FTE to ok. 2000-3000 EUR miesięcznie brutto, w tym składki ZUS. Integracja z e-Residency pozwala zdalnym założycielom na szybką aktywację, ale bez lokalnej aktywności ryzyko kontroli wzrasta. Dane z Estońskiego Urzędu Skarbowego wskazują, że w r. audyty substancji dotknęły 15% nowych spółek. Wybranie dobrego poziomu zatrudnienia zmniejsza ryzyka CFC dla zagranicznych właścicieli.
